De ambitie is stevig: 60 procent van de instromers een volwaardige baan binnen vijf jaar na statusverlening. In zijn artikel “De werkvloer vraagt een nieuwe taalles” laat Nico Knoester scherp zien waarom die ambitie niet wordt gehaald met alleen losse taallessen naast het werk.

Op de werkvloer komt taal nooit in keurige hoofdstukken langs. Zeker niet in sectoren als zorg, techniek, logistiek of kinderopvang. Je krijgt tegelijk te maken met roosters, veiligheid, werkoverleg, informele grapjes, vakjargon en digitale systemen. Niet elk beroep is even taalrijk en niet elke taalactiviteit past bij elke taak of sector.

AlgemeenB1‑Nederlands is daarvoor een goede basis, maar vaak niet genoeg om zelfstandig, veilig én professioneel te functioneren in een complexe beroepspraktijk.

Precies daar zit een blinde vlek in beleid en uitvoering. Gemeenten, UWV en werkgevers investeren wél in taal, wél in begeleiding en wél in matching, maar nog te vaak in gescheiden kokers. Vaktaal wordt dan een traject op zichzelf, ergens naast het werk, in plaats van een integraal onderdeel van onboarding, loopbaanstappen en duurzame inzetbaarheid.

Bovendien wordt vaktaal in de praktijk nog te vaak gezien als een lijstje jargon en een paar zinnen voor de meest voorkomende werksituaties. De didactiek achter reguliere taalmethoden is niet automatisch geschikt voor beroepsspecifieke vaktaal: die vraagt om andere werkvormen, andere evaluatie en nauwere aansluiting op taken en verantwoordelijkheden.

Taalvaardig gaan en taakvaardig gaan hand in hand.

Wat op de meeste werkvloeren nodig is, is geen “extra taalles”, maar een andere taalles: beroepsspecifieke vaktaal.

• vaktaal die direct gekoppeld is aan taken, protocollen en veiligheidsregels
• oefensituaties waarin echte werkdialogen centraal staan in plaats van standaardboekjes
• teamleiders en collega’s die weten hoe ze taalbewust kunnen begeleiden, zonder zelf docent te hoeven worden
• werkgevers die gericht kunnen toetsen of een medewerker zowel taak‑ als taalvaardig is in de context van het beroep.

Die verschuiving vraagt ook iets van ons als aanbieders. We moeten beginnen te ontwerpen vanuit sector, beroep en taken, samen met werkgevers, HR, werkcoaches en uitvoerders aan tafel, in plaats van kant‑en‑klare cursuspakketten uit te rollen. En we moeten taal en skills niet langer als twee aparte projecten benaderen, maar als één geïntegreerd arbeidsmarktinstrument.

Mijn uitnodiging aan beleidsmakers, gemeenten, UWV en werkgevers:

• kijk kritisch naar wat er écht nodig is op de werkvloer; veel bestaande methoden voor taal op de werkvloer zijn te algemeen en niet toereikend voor specifieke beroepen of werksituaties
• ontwerp trajecten waarin werk, taal en begeleiding elkaar versterken in plaats van met elkaar concurreren
• leg meer focus op vaktaal en praktijksituaties in de sectoren waar de tekorten het grootst zijn
• koppel beroepsspecifieke vaktaal aan skills‑pas‑initiatieven, microcredentials of EVC‑trajecten, zodat je niet alleen taak‑ en taalvaardige medewerkers ontwikkelt, maar ook aantoonbaar gekwalificeerde professionals.

In de afgelopen jaren ben ik bij Hamrah intensief bezig geweest metberoepsspecifieke vaktaal.

Ik zie in de praktijk hoeveelmaatwerk nodig is om te komen tot cultuur‑sensitieve professionalisering: taaltrajecten die medewerkers taak‑ en taalvaardig maken in de context van hun beroep én hen bewust maken van Nederlandse arbeidsethos in vergelijking met het land van herkomst. Daarvoor hebben we NT2‑docenten nodig die óók als transitiecoach kunnen optreden.

Beroepsspecifieke Taalroute en inburgering

Maak naast inburgering een parallelle route gericht op beroepsspecifieke vaktaal. Gebruik waar mogelijk bestaande financieringsbronnen, en verken juist ook SROI‑middelen voor de ontwikkeling van beroepsspecifieke vaktaaltrajecten: zo kun je grote impact maken op het sociale vraagstuk rond mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Dank aan Nico Knoester voor het scherp neerzetten van deze urgentie.